لوله داربست نوعی لوله فلزی است که در ساخت و ساز به عنوان داربست و جهت دسترسی به نقاط مرتفع استفاده می شود. این لوله ها که به عنوان لوله صنعتی نیز شناخته می شوند، در صنایع مختلف کاربرد دارند و اغلب در دو نوع سبک و سنگین و سایزهای مختلف ارائه می شوند. این محصول با نام لوله 5 در بازار شناخته می شود و عموماً با طول های استاندارد 6 متری تولید می گردد. در این مطلب، به بررسی انواع لوله داربست، مشخصات فنی، سایزهای مختلف و کاربرد هر سایز در پروژه های ساختمانی و صنعتی پرداخته ایم.
انواع لوله داربست و مشخصات آنها
لوله داربست به طور کلی به دو نوع اصلی لوله سبک و لوله سنگین تقسیم می شود. این لوله ها از ورق نورد گرم (ورق سیاه) تولید می شوند و ضخامت دیواره آنها معمولاً بین 2.5 تا 3.2 میلی متر است. قطر استاندارد این لوله ها 48.3 میلی متر است که برای ساخت سازه های داربستی استفاده می شود.
- لوله داربستی سبک: این نوع برای پروژه هایی با وزن سبک تر و استفاده در ارتفاعات کمتر کاربرد دارد.
- لوله داربستی سنگین: با تحمل وزن بیشتر، برای پروژه های بزرگتر و در ارتفاعات بالا مناسب است.
اجزای تشکیل دهنده داربست و انواع داربست
اجزای داربست شامل لوله های داربستی و بست های داربست است که بسته به نوع داربست و کاربرد آن مورد استفاده قرار می گیرند. انواع مختلف داربست بر اساس شکل و کاربرد به شرح زیر است:
- داربست چکشی ستاره ای: سازه ای ساده برای باز و بسته کردن آسان، که نیازی به مهارت و ابزار پیچیده ندارد. این نوع داربست مناسب پروژه هایی با ارتفاعات مختلف است.
- داربست مثلثی: این داربست از فریم های مثلثی تشکیل شده که به صورت نر و ماده به یکدیگر متصل می شوند. این نوع داربست نیز آسان برای باز و بسته کردن است و نیازی به کارگر ماهر ندارد.
- داربست چکشی کاسه ای: از پایه های قائم و مهارهای افقی تشکیل می شود و امکان توسعه در پلان و ارتفاع را دارد.
مشخصات فنی لوله های داربست
لوله های داربست در دو نوع گالوانیزه و فولادی در بازار موجود هستند. نوع بدون درز این لوله ها از ایمنی بیشتری برخوردار است و به طور معمول با مشخصات زیر ارائه می شود:
- ضخامت: بین 2.5 تا 3.2 میلی متر
- قطر: 48 میلی متر
- طول: 6 متر (استاندارد)
لازم به ذکر است که وزن لوله های داربست بسته به طول و نوع ماده مصرفی متفاوت است؛ به عنوان مثال، لوله های فولادی به دلیل چگالی بیشتر، وزن بالاتری دارند.
انواع بست های داربست و کاربرد آنها
بست های داربست نقش مهمی در اتصال لوله های داربستی دارند و در انواع مختلفی به بازار عرضه می شوند:
- بست چهار پیچ: این بست برای اتصال دو لوله به صورت 90 درجه کاربرد دارد.
- بست دو پیچ: برای اتصال سریع و آسان تر استفاده می شود.
- بست تک پیچ: در پروژه هایی که نیاز به اتصالات موقت دارند، مناسب است.
- بست گردان: این نوع بست برای اتصال لوله های داربست به یکدیگر با قابلیت چرخش کاربرد دارد و برای پروژه های پیچیده تر مناسب است.
- بست گوه ای: بست گوه ای نیز در پروژه های صنعتی برای اتصالات زاویه دار به کار می رود.
نکات مهم در نصب و اجرای داربست
هنگام نصب داربست، توجه به اصول ایمنی از اهمیت بالایی برخوردار است:
- ارتفاع مناسب: داربست های کوتاه معمولاً برای فضاهای داخلی و ارتفاعات کمتر از 3 متر استفاده می شوند، در حالی که برای ارتفاعات بالا از داربست های سنگین تر و مقاوم تر استفاده می شود.
- استفاده از تجهیزات ایمنی: استفاده از کفش های غیر لغزنده و کمربند ایمنی در هنگام کار با داربست الزامی است.
- ورود و خروج ایمن: نردبان ورودی باید به خوبی به سکوی کار متصل شود تا خطرات کمتری ایجاد کند.
تولیدکنندگان لوله داربستی
در ایران، تولیدکنندگان متعددی در زمینه تولید لوله داربستی فعالیت می کنند و این صنعت به دلیل رونق ساخت وساز و نیاز به داربست های باکیفیت برای پروژه های عمرانی، اهمیت ویژه ای دارد. برخی از مهم ترین تولیدکنندگان لوله داربستی در ایران که محصولات متنوعی را بر اساس استانداردهای داخلی و بین المللی عرضه می کنند، عبارتند از:
- کارخانه لوله و پروفیل سپنتا: این شرکت یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان لوله داربستی و لوله های گالوانیزه در ایران است و محصولات متنوعی با استانداردهای روز ارائه می دهد.
- کارخانه نورد و پروفیل ساوه: این کارخانه نیز یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان انواع لوله و پروفیل در کشور است و لوله های داربستی با کیفیت بالا و استانداردهای معتبر تولید می کند.
- گروه صنعتی خاور صنعت هما: این کارخانه انواع لوله های درزدار و بدون درز، از جمله لوله های داربستی تولید می کند و محصولات آن به دلیل کیفیت بالا در بازار محبوب هستند.
- شرکت فولاد هیربد زرندیه: این شرکت که در حوزه تولید انواع مقاطع فولادی فعال است، به تولید لوله های داربستی نیز می پردازد و محصولات خود را به بخش های مختلف صنعتی و ساختمانی عرضه می کند.
- لوله و پروفیل صدرا: این شرکت در زمینه تولید انواع لوله و پروفیل فعالیت دارد و محصولات داربستی آن به دلیل کیفیت و قیمت مناسب مورد توجه مشتریان است.
- گروه صنعتی یاران: این گروه صنعتی انواع مقاطع فولادی و لوله های داربستی با کیفیت های مختلف تولید می کند و در بسیاری از پروژه های ساختمانی و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد.
- شرکت صنعتی جهان پروفیل پارس: این شرکت نیز از تولیدکنندگان معتبر انواع لوله های داربستی و صنعتی در ایران است و محصولات خود را به صورت گسترده در بازار عرضه می کند.
این کارخانه ها با توجه به نیاز بازار و استانداردهای صنعتی، محصولات متنوعی از جمله لوله های درزدار و لوله های بدون درز را تولید می کنند و به دلیل دسترسی به ورق های فولادی با کیفیت، محصولاتی مقاوم و قابل اعتماد عرضه می کنند.
جمع بندی
لوله داربستی به عنوان یکی از اصلی ترین اجزای داربست، در سازه های ساختمانی و صنعتی بسیار کاربرد دارد. انتخاب سایز مناسب لوله و نوع بست ها، به نوع پروژه و ارتفاع مورد نیاز بستگی دارد. رعایت نکات ایمنی و استفاده از لوله های با کیفیت و استاندارد، از مهم ترین اصولی است که باید در نصب داربست رعایت شود. این موارد به جلوگیری از حوادث و خسارات احتمالی کمک می کنند و نصب و استفاده از داربست را ایمن تر می سازند.
