انواع میلگرد بستر + کاربرد و مزایا

در عصر حاضر، توجه به ایمنی و دوام سازه ها، به ویژه در برابر نیروهای مخرب طبیعی مانند زلزله، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. یکی از راهکارهای مؤثر برای افزایش استحکام و یکپارچگی دیوارهای غیر سازه ای، استفاده از میلگرد بستر است. میلگرد بستر، با ایجاد پیوند قوی بین مصالح بنایی و توزیع یکنواخت نیروها، نقش بسزایی در کاهش ترک خوردگی و افزایش مقاومت دیوارها ایفا می کند.

با توجه به تنوع مصالح و روش های ساخت، میلگردهای بستر نیز در انواع مختلفی تولید می شوند که هر کدام ویژگی ها و کاربردهای خاص خود را دارند. در این مقاله، به بررسی جامع انواع میلگرد بستر، ویژگی ها، مزایا، معایب و کاربردهای هر یک خواهیم پرداخت؛ زیرا قیمت میلگرد بستر تحت تاثیر نوع آن، جنس میلگرد، ابعاد و ضخامت، برند تولیدکننده، نوسانات بازار ارز و همچنین میزان عرضه و تقاضا کاملا متغیر است پس باید شناخت کافی روی انواع میلگرد بستر داشته باشیم تا بتوانیم انتخاب درستی انجام دهیم.

انواع میلگرد بستر: راهکارهای نوین برای مقاوم سازی دیوارهای بنایی

امروزه، مقاوم سازی و افزایش دوام دیوارهای آجری به یکی از دغدغه های اصلی در صنعت ساختمان تبدیل شده است. در این راستا، روش های مختلفی برای تقویت این دیوارها ارائه شده است که یکی از رایج ترین و مؤثرترین آن ها، استفاده از میلگرد بستر است. میلگرد بستر، در واقع، یک قاب فلزی است که معمولاً از جنس فولاد گالوانیزه یا استنلس استیل ساخته می شود و در داخل دیوار آجری قرار می گیرد تا مقاومت آن را در برابر نیروهای مختلف افزایش دهد.

با افزودن این قاب فلزی به ساختار آجر، دیوار می تواند مقاومت فشاری طبیعی خود را حفظ کرده و در عین حال، از خواص مکانیکی فولاد برای مقابله با نیروهای دینامیکی ناشی از زلزله، باد و سایر عوامل مخرب بهره مند شود. این ترکیب هوشمندانه، امکان ایجاد دیوارهای بنایی مقاوم و پایدار را فراهم می کند.

در ساختمان های بزرگ، معمولاً از میله های فولادی عمودی به عنوان میلگرد بستر استفاده می شود که به آن ها وال پست نیز گفته می شود. این وال پست ها می توانند از پروفیل های مختلفی مانند نبشی، ناودانی و قوطی باشند و در داخل دیوار قرار می گیرند تا استحکام آن را افزایش دهند. با این حال، در ساختمان های کوچک تر و یا برای دستیابی به مقاومت بیشتر در وال پست گذاری، استفاده از وال پست ترکیبی با میلگرد بستر رواج بیشتری دارد. در این روش، وال پست ها به همراه میلگردهای بستر افقی در داخل دیوار قرار می گیرند تا یک سیستم مقاومتی یکپارچه ایجاد کنند.

به طور کلی، میلگردهای بستر مورد استفاده در ساختمان ها به دو نوع اصلی تقسیم می شوند:

• میلگرد بستر نردبانی
• میلگرد بستر خرپایی

حال، سوال اصلی اینجاست که کدام یک از این دو نوع میلگرد بستر برای پروژه شما مناسب تر است؟ کدام یک در چه مواردی بهترین عملکرد و نتیجه را ارائه می دهد؟ برای پاسخ به این سوالات، در ادامه به بررسی دقیق تر ویژگی ها، مزایا و کاربردهای هر یک از این دو نوع میلگرد بستر خواهیم پرداخت.

میلگرد بستر نردبانی:

میلگرد بستر نردبانی از دو میلگرد بلند فولادی (معمولاً از جنس فولاد ضد زنگ یا گالوانیزه) تشکیل شده است که به صورت موازی در کنار هم قرار گرفته و توسط میلگردهای نازک تر به یکدیگر متصل می شوند. این اتصال معمولاً از طریق جوشکاری مقاومتی انجام می شود و ظاهری شبیه به نردبان ایجاد می کند. اندازه این نردبان ها به گونه ای طراحی می شود که به طور کامل در عمق یک آجر قرار گیرند.

نصب میلگرد بستر نردبانی به این صورت است که ابتدا با استفاده از قلاب و گیره، این عضو سازه ای به دیوار متصل می شود، به طوری که دو آرماتور موازی بر روی دیوار قرار گیرند. سپس، مخلوط ملات بر روی میلگرد بستر ریخته شده و عملیات آجرچینی و برپایی دیوار ادامه می یابد. به این ترتیب، پس از اتمام ساخت، میلگرد بستر نردبانی به طور کامل در داخل دیوار مدفون شده و از دید پنهان می شود.

در هنگام انتخاب میلگرد بستر نردبانی، توجه به چند نکته ضروری است. اولاً، پوشش سطحی میلگرد بستر باید از جنس گالوانیزه یا فولاد ضد زنگ باشد تا در برابر خوردگی و اکسیداسیون مقاوم باشد. ثانیاً، توصیه می شود که میلگرد بستر آج دار باشد تا بتواند به طور مؤثرتری با بتن یا ملات درگیر شده و از لغزش آن جلوگیری کند.

میلگرد بستر خرپایی:

میلگرد بستر خرپایی نیز از دو میلگرد بلند فولادی (معمولاً از جنس فولاد ضد زنگ یا گالوانیزه) تشکیل شده است که به صورت موازی در کنار هم قرار گرفته اند. تفاوت اصلی این نوع میلگرد بستر با نوع نردبانی در نحوه اتصال میلگردها به یکدیگر است. در میلگرد بستر خرپایی، میلگردها به صورت زیگزاگ در میان دو میلگرد اصلی جوش داده می شوند و ساختاری شبیه به خرپا ایجاد می کنند.

در واقع، تفاوت چندانی بین کاربرد میلگرد بستر خرپایی و نردبانی وجود ندارد و هر دو نوع برای افزایش مقاومت و استحکام دیوارهای آجری مورد استفاده قرار می گیرند. با این حال، به طور کلی، میلگرد بستر خرپایی از سختی بیشتری نسبت به نوع نردبانی برخوردار است و به همین دلیل، در برخی موارد استفاده از آن ارجحیت دارد. ساختار خرپایی این نوع میلگرد بستر، توزیع نیروها را به شکل بهتری انجام می دهد و می تواند مقاومت بیشتری در برابر نیروهای کششی و برشی ایجاد کند.

نکاتی در خرید انواع میلگرد بستر

در هنگام انتخاب و خرید میلگرد بستر، رعایت نکات زیر ضروری است:

• جنس: میلگرد بستر حتماً باید از جنس فولاد ضد زنگ یا گالوانیزه باشد تا در برابر رطوبت و ملات دچار خوردگی نشود.
• عرض: عرض میلگرد بستر باید با توجه به ضخامت دیوار تعیین شود. میلگرد بستر باید به طور کامل در ملات دفن شود. عرض های رایج عبارتند از 5/5، 11 و 15 سانتی متر، اما برای دیوارهای با ضخامت خاص، می توان میلگرد بستر را به صورت سفارشی تولید کرد.
• قطر و آج: قطر میلگرد مصرفی باید بین 4 تا 6 میلی متر باشد و از جوش مقاومتی استفاده شده باشد. همچنین، میلگرد باید آجدار باشد تا درگیری لازم بین میلگرد بستر و ملات به درستی انجام شود.

کاربردهای انواع میلگرد بستر

میلگردهای بستر می توانند برای اهداف و مکان های مختلفی استفاده شوند، از جمله:

• افزایش سایز پانل ها
• دیوارهای یقه ای
• اتصالات گوشه و T
• بالا و پایین دهانه ها
• پانل های متصل به پشته
• افزایش فاصله مفاصل حرکتی
• کنترل حرکت داخلی و خارجی دیوار در قاب

مکان های قابل استفاده از میلگرد بستر عبارتند از:

• دیوارهای لیکا
• دیوارهای هبلکس
• دیوارهای آجری
• بلوک های ACC
• بلوک های سیمانی
• دیوارهای آجری سفالی
• بلوک های بتنی توخالی

در دیوارهایی که دارای دهانه در و پنجره هستند، تقویت درز بستر می تواند فرکانس درزهای کنترلی را کاهش دهد. میلگردهای بستر باید در قسمت های اول و دوم در بالا و زیر تمام دهانه ها تعبیه شوند و نباید کمتر از 600 میلی متر در دو طرف دهانه گسترش یابند.

همچنین، میلگرد بستر می تواند در نزدیکی بالای دیوارهای سازه ای در کنار سقف های بتنی و برای ایجاد استحکام بیشتر به دیوارهای جان پناه استفاده شود.

سایز استاندارد و ویژگی های فنی میلگرد بستر در بازار

در این بخش، به بررسی سایزهای استاندارد و ویژگی های فنی میلگرد بستر موجود در بازار می پردازیم تا اطلاعات جامع و کاربردی در این زمینه در اختیار شما قرار دهیم.

ابعاد و وزن استاندارد

میلگرد بستر معمولاً با طول سه متر و مفتول چهار میل (قطر 4 میلی متر) تولید می شود. با این حال، برخی از کارخانه ها به سفارش مشتریان، این نوع میلگرد را با مفتول 6 میل نیز تولید می کنند. عرض میلگرد بستر نیز در سایزهای 5.5، 11 و 15 سانتی متر موجود است.

وزن میلگرد بستر با توجه به عرض و طول آن متفاوت است و با محاسبات ریاضی قابل تعیین است. اما به طور معمول، وزن میلگرد بستر نردبانی با عرض 5.5 سانتی متر حدوداً 670 گرم، با عرض 11 سانتی متر حدوداً 730 گرم و با عرض 15 سانتی متر حدوداً 770 گرم است.

ویژگی های فنی مهم

• جنس: میلگرد بستر می تواند از جنس فولاد زنگ نزن (استنلس استیل) یا فولاد کربنی گالوانیزه باشد.
• قطر مفتول: حداقل قطر مفتول ها 4 میلی متر و حداکثر قطر آن ها برابر با نصف ضخامت ملات است. لازم به ذکر است که ضخامت ملات نباید بیش از 16 میلی متر باشد، زیرا حداکثر قطر ممکن برای مفتول ها 8 میلی متر است. البته در اغلب موارد، ضخامت ملات 10 میلی متر بوده و مفتول هایی به قطر 4 میلی متر تا 4.5 میلی متر به کار می رود.
• مفتول کتابی: در مورد بلوک های AAC با نوار نازک کمتر از 3 میلی متر، سطح مقطع مفتول میلگرد بستر ممکن است به صورت کتابی باشد؛ بنابراین، سیم به طور کامل در یک ملات نازک قرار می گیرد.
• تنش تسلیم و تنش نهایی: فولاد مورد استفاده برای ساخت مفتول ها به حداقل تنش تسلیم 450 مگاپاسکال و حداقل تنش نهایی 550 مگاپاسکال نیاز دارد.
• حفاظت در برابر زنگ زدگی: برای جلوگیری از زنگ زدگی، میلگرد بستر باید گالوانیزه یا با روکش اپوکسی پوشانده شود. در غیر این صورت، لازم است از میلگرد استیل استفاده شود.
• آجدار بودن مفتول طولی: جهت بهبود اتصال میلگرد و ملات، مفتول های طولی میلگرد بستر باید آجدار باشند. مفتول میانی نیز که دو سیم طولی را به هم متصل می کند، معمولاً به شکل ساده و با سطح صاف است.

جمع بندی:

میلگرد بستر به عنوان نوعی وال پست، نقش مهمی در مقاوم سازی دیوارهای آجری در برابر زلزله و باد دارد. این محصول در دو نوع اصلی نردبانی و خرپایی تولید می شود و هر دو نوع با هدف افزایش استحکام و یکپارچگی دیوارها مورد استفاده قرار می گیرند. در انتخاب میلگرد بستر، توجه به جنس (فولاد ضد زنگ یا گالوانیزه)، عرض (متناسب با ضخامت دیوار)، قطر مفتول (4 تا 6 میلی متر) و آجدار بودن مفتول های طولی حائز اهمیت است. سایز استاندارد میلگرد بستر معمولا مفتول 4 میل و طول 3 متر است. استفاده از میلگرد بستر در نقاط حساس مانند بالای و زیر دهانه ها و در اتصالات گوشه و T، باعث افزایش دوام و ایمنی سازه می شود.